formuła 4+1

Doris Lessing "The Golden Notebook"
Doris Lessing "The Golden Notebook"

I’d rather be a failure, like you, than succeed and all that sort of thing. But I’m not saying I’m choosing failure. I mean, one doesn’t choose failure, does one? I know what I don’t want, but not what I do want.

.

how many of the things we say are just echoes?

.

I wish I hadn’t become so conscious of everything, every little nuance. Once I wouldn’t have noticed: now every conversation, every encounter with a person seems like crossing a mined field.

.

– And you haven’t done anything while I was away.

– I’ve certainly done a lot of complicated living.

.

looking down at the four notebooks as if she were a general on the top of a mountain, watching her armies deploy in the valley below

Doris Lessing, The Golden Notebook

Zeszłoroczna noblistka zbiera myśli ze wszystkich dziedzin, w jakie angażuje się i/lub angażowała się: politykę, literaturę, życie osobiste, psychoanalizę. Pokazuje kobietę indywidualistkę, kobietę, która zdecydowała się żyć inaczej niż wszystkie inne lub, nawet szerzej, żyć inaczej niż wszyscy inni. Odseparowana, „wolna”, próbuje uskuteczniać życie po swojemu, rządzące się jej prawami, jej zasadami i uznającym za najważniejszy jej sposób widzenia świata. Próbuje, bo już w pierwszym zdaniu książki oświadcza, że wszystko się rozsypuje. W akcie porządkującym prowadzi równolegle i naprzemiennie cztery notesy: czarny opisujący jej życie jako pisarki, czerwony związany z jej poglądami politycznymi, żółty przeznaczony na emocjonalne rozterki i niebieski dziennik zdarzeń codziennych. Codzienność i spotkania z różnymi ludźmi doprowadzają ją do napisania ostatniej części – złotego notesu, który scala wszystkie, podsumowuje, łączy, a tym samym leczy bohaterkę, pozwala jej na normalne życie, w którym nie czuje się rozszczepiona pomiędzy rozmaitość spraw składających się na jej skomplikowane życie.

Książka została okrzyknięta po wydaniu kolejną biblią feministek. To błąd. O ile „Druga płeć” Simone de Beauvoir biblią feministek może być nazywana (jeśli już coś koniecznie trzeba nazwać biblią feministek w ogóle), o tyle „The Golden Notebook” jest opowiedzianą w intrygujący sposób historią o kobiecie, żyjącej w czasach, do których nie pasuje.

Ostatecznie powieść bardziej podoba mi się, niż nie podoba. Pozytywna ocena opiera się na prostej, lecz nieoczywistej konstrukcji. Styl, cierpkie poczucie humoru i wyobraźnia sterująca wszystkimi częściami z generalską sprawnością wspierają solidne, konstruktorskie podstawy. Słabością książki i – jak wynika z lektury kolejnych wywiadów z Doris Lessing – noblistki, jest usiłowanie napisania „poważnej książki”, gdzie za poważną pisarka uznaje książkę napisaną przez zaangażowanego politycznie mężczyznę. Wyczuwalny, absurdalny i wywołujący niesmak kompleks upolityczniania się na siłę kojarzy się z klapsem, który daje sobie Lessing w swój własny pośladek.

Advertisements

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s